En Japanio estas treege malfacile trovi vegetaranojn, kvankam multaj scias la vorton "vegetarian" angle. Kaj preskaý neniu scias eæ la vorton "vegano". Japanoj emas kredi, ke vegetarismo estas koncerna al nekomprenebla religio kaj tio ne havas sciencajn kialojn. En lernejo kaj hejme oni instruas nenion pri tio. Male instruistoj kaj gepatroj riproæas infanojn kiam ili ne manøas viandon.
Øenerale Japanoj ne manøis viandon øis antaý æirkaý 100 jaroj. Æefaj manøa¼oj estis rizo, legomoj, fiþoj kaj mara¼oj. Ni origine ne havis tian kulturon manøi viandon. Ekde kiam la okcidenta kulturo enfluis en Japanion, ni fariøis manøantoj de viando. Øis antaý tri au kvar jardekoj ni rigardis viandon (precipe bova¼on) kiel luksan manøa¼on. Sed lastatempe oni povas manøi øin facile kaj æie.
Laý Budaismo estas malpermesite mortigi bestojn kaj ekzistas vegetarisma kuira¼o en la templo de Budaismo. Sed templo ne estas restoracio por æiuj.
Kial mi æesis manøi viandon
Øis antaý 12 jaroj mi estis normala manøanto de viando. Mia sperto estis koncerna al tio, ke mi estas posedanto de katoj. En iu tago mi vidis þokigan foton en la gazeto por katamantoj. Øi estis foto de eksperimento per vivanta kato kies okuloj estas elprenitaj. Mi sciis la ekziston de eksperimentoj per bestoj, sed preskaý neniam pripensis pri tio en æiutaga vivo.
Unue mi ekinteresiøis pri movado por bestorajtoj, precipe por hundoj kaj katoj. Mi legis librojn pri tio kaj renkontiøis kun multaj aktivuloj. Mi trovis, ke kelkaj estas vegetaranoj. Kompreneble oni ne manøaþunda¼on kaj kata¼on. Sed la vorto bestorajto inkluzivas aliajn bestojn, bovojn, porkojn kaj birdojn. Æu multaj bestoj estas nenecese mortigitaj? Certe. Æu oni ne povas vivi sen viando? Kompreneble povas. Kaj mi pensis, ke tute pravas aliaj kialoj, ke manøi viandon estas malbone por sia sano, kaj kaýzas neefikecon de energio de la tuta mondo. Pro tio mi ne plu havis kialon por daýrigi manøi viandon.
Eæ fariøi preskaý vegano
La difino de "vegetarano" lau la Internacia Vegetarana Unuiøo estas jena.
Vegetarano estas iu kiu manøas vegeta¼ojn kun aý sen la uzo de lakta¼oj kaj ova¼oj kun tuta ekskludo de la karno de æiuj bestoj (viando, fiþa¼o, aý birda¼o) kiel manøa¼o.
Mi fakte øis la jaro 2003 manøis iom da fiþoj kaj mara¼oj kiam mi devis manøi ion ekstere kun nevegetaranoj kvankam mi preskaý neniam manøis ilin hejme. Pro tio mi ne estis vera vegetarano. Ekde la jaro 2004 mi æesis manøi fiþojn eæ ekstere, plie nek ova¼ojn nek lakta¼ojn. Estis kelkaj kialoj. Mi eksciis la ekziston de Makrobiotiko, kies dieto estas simila al vaganismo. Mi jam longe manøis brunan rizon kiel æefmanøa¼on en æiutaga vivo. Mi bone komprenis, ke tiu dieto estas tre saniga. Samtempe ankaý en Japanio okazis problemoj de viando de bovoj kaj kokoj. Mi rimarkis, ke daýre manøi ova¼ojn kaj lakta¼ojn subtenas prosperon de terura industrio de viando. Mi finfine fariøis la membro de Japana Vegetarana Asocio kaj havis þancojn por akiri necesajn informojn pri Vegetarismo kaj Veganismo.
(Daýrigota!)
